Bewegwijzering / wegbewijzering

21 september 2016

"Ik kom vaak het woord bewegwijzering tegen. Is dat wel een goed woord? Is wegbewijzering niet logischer?"
 
Bewegwijzering is een heel gewoon woord. Het hoort bij het werkwoord bewegwijzeren, dat een directe afleiding is van wegwijzer; het betekent '(iets, bijvoorbeeld een route) van wegwijzers voorzien, ergens wegwijzers langs plaatsen'.

Bewegwijzeren is gevormd volgens een zeer gangbaar woordvormingsprocedé. Met het voorvoegsel be- kunnen van zelfstandige naamwoorden werkwoorden worden afgeleid die (volgens de grote Van Dale) betekenen: "voorzien van het in het grondwoord genoemde", bijvoorbeeld bebossen (van bos), beletteren (van letter) en beplanten (van plant). Dit procedé is al bijzonder oud, en er zijn in de loop der eeuwen dan ook veel woorden op deze manier gevormd. Denk aan beantwoorden, beïnvloeden, beklemtonen, belichamen, bevoordelen en bewaarheiden. Van al deze werkwoorden is een zelfstandig naamwoord op -ing te maken: bebossing, beantwoording, belichaming, bevoordeling en dus ook bewegwijzering.

Het woord bewegwijzering komt al lange tijd voor. In het Rotterdamsch Nieuwsblad van 12 april 1913 is al sprake van “een bewegwijzering uwer Gemeente”. Vermoedelijk vanaf de jaren veertig wordt het steeds gewoner. In 1942 merkte een lezer van Onze Taal namelijk op: "Bewegwijzering – Een leelijk woord! 'Berijwielpading', 'bevliegvelding'? Dan ook: 'bedieselmotoring' van onze visschersvloot!" Lelijk of niet, het woord raakte ingeburgerd. In 1951 schreef de Motorkampioen over de uitstekende "bewegwijzering" in Portugal. Sinds 1961 staan bewegwijzeren en bewegwijzering in Van Dale.

Het woord wegbewijzering is theoretisch overigens wel mogelijk, als samenstelling van weg en bewijzering. Vergelijk wegbebakening en wegbeplanting. Wegbewijzering is echter veel minder gangbaar dan bewegwijzering. Het is in de context duidelijker om uit te gaan van wegwijzer dan van wijzer; wijzer heeft immers niet de betekenis 'richtingbord'.

Bron: https://onzetaal.nl/taaladvies/bewegwijzering-wegbewijzering